ΖΑΚΥΝΘΟΣ

Η Ζάκυνθος, γνωστή διεθνώς και με το όνομα “Τζάντε”, ή Φιόρο του Λεβάντε (=Άνθος της Ανατολής) κατά τους Βενετσιάνους, είναι ένα από τα νησιά των Επτανήσων. Είναι το ενδέκατο σε έκταση ελληνικό νησί και το τρίτο (μετά την Κεφαλονιά και την Κέρκυρα) και δεύτερο σε πληθυσμό νησί των Ιονίων Νήσων. Η έκτασή της είναι 406 τ. χλμ και ο πληθυσμός της ανέρχεται στους 40.758 κατοίκους (απογραφή 2011). Το πλησιέστερο (από βορρά) νησί στη Ζάκυνθο είναι η Κεφαλονιά, η οποία απέχει 8,5 ναυτικά μίλια. Από την Κυλλήνη του Νομού Ηλείας η Ζάκυνθος απέχει 9,5 ναυτικά μίλια, ενώ με το λιμάνι της Κυλλήνης συνδέεται με καθημερινά δρομολόγια Κυλλήνη-Ζάκυνθος όλο τον χρόνο. Οι κάτοικοί της καλούνται Ζακύνθιοι, ή Ζακυνθινοί. “Υρία” είναι ένα από τα αρχαία ονόματα του νησιού της Ζακύνθου.

Το σχήμα της Ζακύνθου είναι ακανόνιστο τριγωνικό με το μεν βορειότερο άκρο του νησιού να καταλήγει στο ακρωτήρι Σκινάρι, ενώ στο νότιο-νοτιοανατολικό να σχηματίζεται ο κόλπος του Λαγανά μεταξύ των δύο ακρωτηρίων, Μαραθιά δυτικά και Γέρακας, ή Γεράκι, ανατολικά. Μέσα στον κόλπο του Λαγανά υπάρχουν τρία νησιά, το Μαραθωνήσι, ο Άγιος Σώστης και το Πελούζο, ενώ 37 ναυτ. μίλια νότια του Λαγανά βρίσκονται οι νήσοι Στροφάδες. Ο κόλπος του Λαγανά, με τη μαγευτική παραλία του, έχει ανακηρυχθεί από το 1999 Εθνικό Πάρκο καθώς είναι τόπος ωοτοκίας της υπό εξαφάνιση χελώνας Καρέττα-Καρέττα. Οι δυτικές ακτές έχουν μήκος περίπου 34 χλμ. είναι βραχώδεις και απότομες σχηματίζοντας πολλές σπηλιές και κολπίσκους. Αντίθετα οι ανατολικές ακτές που βλέπουν προς την Πελοπόννησο έχουν μήκος 37 χλμ. και είναι αμμώδεις με όμορφες παραλίες.

Το κλίμα της Ζακύνθου είναι ήπιο μεσογειακό με πολλές βροχές από το Νοέμβριο μέχρι τον Ιανουάριο και μεγάλη ηλιοφάνεια όλο το έτος.

Έχει πλούσια βλάστηση και είναι νησί με σημαντική αγροτική παραγωγή, στηριγμένη κυρίως στην καλλιέργεια της ελιάς, των εσπεριδοειδών και της σταφίδας καθώς και των ανθοκομικών.

Αναπτύσσεται επίσης σημαντική επιχειρηματική δραστηριότητα, κυρίως στον τομέα του τουρισμού, η οποία υποβοηθείται από το αεροδρόμιο Διονύσιος Σολωμός και πολλές ξενοδοχειακές μονάδες και καταλύματα, αξιοποιώντας τις φυσικές ομορφιές και την ιστορική παράδοση, σε συνδυασμό με τη φιλοξενία των κατοίκων.

Στη Ζάκυνθο υφίστανται τα ακόλουθα χωριά κατ΄ αλφαβητική σειρά: Αγαλάς, Άγια Μαρίνα, Άγιος Δημήτριος, Άγιος Κήρυκος, Άγιος Λέοντας, Άγιος Νικόλαος (Κοιλιωμένος), Άγιοι Πάντες, Ακρωτήρι, Αλικανάς, Αμπελόκηποι, Αναφωνήτρια, Άνω Γερακάρι, Αργάσι, Βανάτο, Βασιλικό, Βολίμες, Βουγιάτο, Γαϊτάνι, Γαλάρο, Γύρι, Έξω Χώρα Ζακύνθου, Καλαμάκι, Καλιπάδο, Καλλιθέα, Καταστάρι, Κάτω Γερακάρι, Κερί, Κυψέλη, Λαγκαδάκια, Λαγώποδο, Λιθακιά, Λούχα, Μαρίες, Μαχαιράδο, Μέσο Γερακάρι, Μουζάκι, Μπόχαλη, Ορθονιές, Παντοκράτορας, Πηγαδάκια, Πλάνος, Ρομίρι, Σαρακηνάδο, Σκουληκάδο, Τραγάκι, Τσιλιβί, Φιολίτη, Βαρρές, Φαγιάς, Σκινάρι, Καμπί.

Η Ζάκυνθος θεωρείται νησί με μακρά μουσική παράδοση. Οι Ζακύνθιοι ιδιαίτερα φιλόμουσοι συχνά συγκροτούν καλλίφωνες ομάδες – συντροφιές που τραγουδούν παλιά τοπικά τραγούδια και κυρίως καντάδες. Χαρακτηριστικοί οι στίχοι και του ομώνυμου παραδοσιακού:

“Νάταν η θάλασσα κρασί και τα βουνά μεζέδες,

κι οι βάρκες κρασοπότηρα να πίνουν οι γλετζέδες.

Να χαμηλώναν τα βουνά να βλέπα το Λεβάντε,

να βλέπα την Κεφαλλονιά και το ωραίο Τζάντε.

Ζάκυνθος και Κεφαλλονιά, Κέρκυρα και Λευκάδα,

αυτά τα τέσσερα νησιά στολίζουν την Ελλάδα.”

Επίσης στη Ζάκυνθο ανθεί ένα ιδιαίτερο, ίσως ιδιότυπο, θεατρικό είδος υπαίθρου, που ονομάζεται “ομιλίες“, στο οποίο συμπρωταγωνιστούν οι κάτοικοι με αυτοσχεδιασμούς ως παρλάτες. Η ιστορία αυτών ξεπερνά τους τρεις αιώνες.